Eğitim hayatımıza başladığımız andan beri sınavlarla karşı karşıyayız. Gerek okulda hocalarımızın yaptığı sınavlarda gerek Milli Eğitim tarafından ortak sınavlarda strese giriyoruz. Hemen hemen her öğrencinin yaşadığı sınav öncesi stres bazı öğrencileri fazlasıyla etkiliyor ve sınavda beklenilenden daha düşük performans göstermesine sebep oluyor. Yüksek not almak, yüksek puan almak hepimizin isteği ve üzerimizde başarısız olma kaygısı var.Bu da bizim sınavlara sınavlara hazırlanmamıza ve sınavlarda başarısız olmamıza engel oluyor.
Sınav stresinin belirtileri 2 türlü olarak karşımıza çıkıyor. Duygusal belirtiler ve fiziksel belirtiler. Duygusal belirtiler; panik olma, olumsuz düşünme, ağlama krizleri, sinirli olma, depresyon gibi durumlar. Fiziksel belirtiler ise; mide bulantısı, baş ağrısı, kalp atışının hızlanması, terleme gibi belirtilerdir.
Bu yazımızda sınav öncesi yaşadığınız stresi en aza indirmenizi sağlayacak tavsiyelerde bulunacağız.
- Sınav kaygısının nedenini belirle. Bu stresi azaltmanın ilk adımıdır. Sınav kaygısının en büyük nedeni ise sınava iyi hazırlanmamış olmak. Çözümü ise çok kolay. Hemen bir çalışma planı hazırla ve sınav zamanına kadar iyice çalış.
- Başarısızlık korkusunu aklından çıkar. Bu korkuyu arttıran en önemli faktörler aileni hayal kırıklığına uğratman, arkadaşlarından daha düşük notlar alman ve bunların sonucunda oluşacak utanç duygusudur. Ailenle sınav hakkında konuşursan ve kimseyi kendinle kıyaslamayıp kendi performansına odaklanırsan başarısızlık korkunun da geçtiğini göreceksin.
- Çaresizlik hissinden uzaklaş. Ne yaparsam yapayım başarılı olamıyorum, sınav çok zor olacak, rakiplerim çok güçlü onlara yetişmem imkansız gibi düşünceleri aklından geçirmen senin kendine duyduğun güvenin azalmasına sebep olur ve çaresizliğe kapılırsın. Bu düşünceleri uzaklaştır ve kendine güven.
- Sınava iyi hazırlan. Çalışma planını iyi hazırla ve programına uyarak emin adımlarla ilerlemek stresini azaltacaktır. Geçmişte çalıştığın konuları sık sık tekrar et, göz ucuyla baksan bile bu bilgilerin tazelenmesini sağlayacaktır.
- Aklından geçen negatif düşünceleri uzaklaştır. Sınav anında başına gelebilecek kötü durumları, sınava giderken başından geçebilecek felaket senaryoları kurmayı bırak. Arkadaş ortamında moral bozmaya çalışanlar , negatif cümleler kuranlar olacaktır. Böyle konuşmalar başladığı an o ortamdan uzaklaş.
- Kendine gerçekleştirebileceğin hedefler belirle. Sınava az kala hemen hemen yapabileceğin neti ve puanı tahmin edebiliyorsundur. Alabileceğin puanın çok üstünde bir hedef koymak seni daha çok strese sokacaktır. Eğer sen kendinin farkındaysan ve ailenden üst performans bekleniyorsa onlarla bu durumu konuşmalısın ve kendi hedefini onlara anlatmalısın. Bu seni rahatlatacaktır.
- Beslenmenize dikkat edin. Eski beslenme düzeniniz nasılsa aynı o şekilde devam edin. Aşırı şeker tüketmemeye özen gösterin. Şekerli besinler yerine meyve tüketimini tavsiye edebiliriz. Çok fazla yemek hazımsızlığa neden olabileceği gibi az yemek yemek de halsizliğe, enerji kaybına ve buna bağlı olarak dikkat dağılmasına neden olacaktır.
- Uykunuza özen gösterin. Her insanın ihtiyacı olan uyku süresi farklı olabileceği gibi tavsiye edilen süre 7-8 saattir. Daha az uyursam daha çok çalışırım ve başarılı olurum düşüncesi uykusuzluktan dolayı o günün tamamen verimsiz geçmesine neden olabilir.
- Sınava gireceğin okulu gör.Sınav anına dair bazı bilgileri bilmen seni rahatlatır. Sınavda nasıl bir yerde oturacağını bilmen evde soru çözerken kendini o yerde hayal etmen stresini azaltacaktır. Ayrıca evden okula yol süresini de hesaplayıp sınav günü ona göre evden çıkacak olmanız ya sınava geç kalırsam kaygını da yok edecektir.
- Sınavdan 1 gün öncesi hazırlıklarını tamamla. Sınava girebilmek için gerekli belgeleri 1 gün önceden hazırla ve bir yere koy. O günün heyecanıyla hazırlarsan bir kaç evrak unutabilirsin. Giyeceğin kıyafeti de hazırlamanı tavsiye ederiz ancak bu kıyafetin dar olmamasına içinde rahat edeceğin bir kıyafet olmasına dikkat et.